Nhiều người sợ mình sẽ có một cuộc sống "bình thường" — đi làm, có người yêu, có nhà, ngày nào cũng như ngày nào. Nhưng thật ra, nỗi sợ này hơi bị hiểu sai một chút.

Một cuộc sống nhìn vào tưởng bình thường — công việc ổn định, gia đình yên ấm, nếp sống đều đặn — vẫn có thể rất là sướng, rất là đáng sống. Vấn đề không nằm ở cái cuộc sống đó trông như thế nào, mà nằm ở việc bạn có đang sống kiểu "auto pilot" không — tức là cứ thế trôi qua ngày tháng mà chẳng bao giờ tự đẩy mình ra khỏi vùng quen thuộc.

Chuyện của Anthony Bourdain

Có một ví dụ khá hay để hiểu cái này: Anthony Bourdain.

Ông làm bếp mấy chục năm trời, trong khi trong lòng vẫn luôn ao ước được làm nhà văn. Hai cuốn sách đầu ông viết đều flop. Đến hơn 40 tuổi, ông đã coi như "yên phận" với vị trí bếp trưởng điều hành — ổn định, được người ta kính trọng. Nhìn từ ngoài thì ông có đủ thứ rồi. Nhưng tự ông nhận ra, mình đang trôi dần vào vùng an toàn, và đang bỏ cuộc với cái phiên bản tốt hơn mà mình có thể trở thành.

"Bình thường" nằm ở cái suy nghĩ, không nằm ở cuộc sống

Đây mới là điểm quan trọng: "bình thường" không phải là kiểu sống của bạn, nó là cách bạn nghĩ.

Một công việc hành chính đều đặn hay một cuộc sống gia đình êm đềm không phải là kẻ thù gì cả. Cái nguy hiểm là khi sự thoải mái len lỏi vào và âm thầm thay chỗ cho sự can đảm lúc nào không hay. Bạn từ từ ngừng thử cái mới. Bạn tránh những tình huống có thể làm mình quê. Bạn chỉ chọn cái gì an toàn, chắc ăn.

Cứ thế nhiều năm trôi qua, ngày nào cũng giống ngày nào, đến một lúc bạn tỉnh dậy và nhận ra một điều khá ám ảnh: mình chưa từng thực sự liều cái gì, chưa từng đòi hỏi nhiều hơn ở bản thân. Đó mới chính là cái người ta gọi là "sống một đời bình thường" — không phải vì hoàn cảnh, mà vì cách mình chọn sống trong hoàn cảnh đó.

Cái tôi — thằng cản đường số một

Cái cản bạn lớn nhất không phải hoàn cảnh bên ngoài, mà là cái tôi của chính mình.

Cái tôi rất khéo, nó ẩn dưới mấy câu nghe có lý lắm như "mình đang thực tế thôi" hay "để từ từ đã". Nó không phải đang bảo vệ bạn đâu — nó đang bảo vệ cái hình ảnh bạn muốn người khác thấy, thay vì để bạn được thử, được sai, được quê một chút trước mặt người ta.

Và đáng sợ nhất là: cái tôi không chỉ chặn bạn khỏi thất bại — nó chặn luôn cả việc bạn biết được mình có thể trở thành ai.

Bước ngoặt: Một "cú chết nhẹ" của cái tôi

Bước ngoặt của Bourdain được gọi là một "small ego death" — kiểu như cái tôi "chết" đi một chút. Sau mấy lần thất bại, ông viết bài "Don't Eat Before Reading This", rồi nhờ mẹ giúp gửi bài đó cho tạp chí The New Yorker — một nơi mà bản thân ông cũng không chắc mình có "đủ tầm" để xuất hiện.

Điều hay là: ông vẫn giữ công việc chính, chưa bỏ gì cả. Xét về mặt thực tế, cái rủi ro ông chấp nhận khá nhỏ. Nhưng về mặt tâm lý, đó là một bước nhảy rất lớn.

Chính cái hành động đó — chọn sự không chắc chắn thay vì sự an toàn — đã dẫn tới cuốn "Kitchen Confidential", rồi các show truyền hình như "No Reservations" và "Parts Unknown", và một cuộc đời sau đó toàn là trải nghiệm mới liên tục.

Không cần đập tan cả cuộc sống mới thoát được vùng an toàn

Điều hay nhất là: bạn không cần phải làm đảo lộn hết cả cuộc đời để bước ra khỏi vùng an toàn. Thay vào đó, cứ tập những "cú chết nhẹ" của cái tôi mỗi ngày, ví dụ như:

• Học một kỹ năng mới

• Bắt chuyện với người lạ

• Đi đường khác mọi khi vẫn đi

• Thử một quán ăn mới

• Chia sẻ thứ mình đang làm dù nó chưa hoàn hảo

• Đi đến một nơi lạ mà không lên kế hoạch gì cả

Mỗi việc nhỏ như vậy sẽ từ từ "mài mòn" cái phiên bản của bạn — phiên bản luôn cần phải chắc chắn, phải kiểm soát được mọi thứ mới chịu làm.

Hối hận — cái giá phải trả về sau

Nếu cứ chọn cái thoải mái mãi, cái giá phải trả không đến ngay đâu, nó đến rất chậm, dưới dạng một suy nghĩ cứ lởn vởn trong đầu: "Lúc đó mà mình thử thì sao nhỉ..."

Cách duy nhất để tránh một cuộc sống "bình thường" đầy hối hận là sống thật với hiện tại — bằng cách liên tục chọn:

• Cái khó chịu, thay vì cái tôi

• Cái không chắc chắn, thay vì an toàn tuyệt đối

• Sự trưởng thành, thay vì giữ mãi cái hình ảnh hiện tại của mình